Las Hurdes, tierra con alma (land met een ziel)

In de jaren 30 van de vorige eeuw maakte cineast Luis Buñuel een documentaire over het zware leven in de arme en afgelegen regio Las Hurdes: Tierra sin pan. Deze documentaire mocht lange tijd niet in Spanje vertoond worden.
Nog steeds ligt het gebied relatief afgelegen en is er geen echte doorgaande route. Er is van alles te zien, dus reden om er eens te gaan kijken en de sfeer te proeven.

Ovejuela, een piepklein gehucht met maar 50 inwoners ligt aan het einde van een dal, daar waar de weg ophoudt. Hier begon ons avontuur in las Hurdes. Onderweg ernaartoe zagen we de gevolgen van de hevige bosbranden die er vorig jaar mei woedden. Daarbij is ongeveer 10.000 hectare afgebrand, te vergelijken met 20.000 voetbalvelden.
Bij aankomst konden we nog net getuige zijn van een prachtige zonsondergang, met dank aan het Saharastof in de lucht. De volgende morgen trokken we ongeduldig onze wandelschoenen aan en gingen we op pad naar Chorrituelo de Ovejuela, de hoogste waterval van Extremadura. Een mooie, goed te lopen route bracht ons in een prachtig natuurgebied dat gelukkig gespaard is gebleven van de bosbranden. Toen we aan het eind van onze wandeling door het dorp slenterden, hoorden we ineens de sirenes van een ambulance loeien. Het bleek een kleine vrachtwagen te zijn met binnenin een winkeltje. In het dorp is namelijk geen supermarkt.
Een vriendelijke dorpsbewoonster die ons had zien lopen, kwam sinaasappels uit eigen tuin brengen. Ze kwam naast ons op een bankje zitten en we raakten aan de praat. Ook een oudere man die bijenkasten uit elkaar aan het halen was, sprak ons in het voorbij gaan aan. Later kwamen we hem tegen, lopend met een stok, hogerop in het dorpje. Hij ging kijken of er een gotera (lekkage) was want er was misschien een tormenta (onweer) op komst. En een tormenta was er ook geweest een paar dagen na de hevige bosbranden. Het leek na de brand het tweede infierno (hel) waar de bewoners van Ovejuela in terecht kwamen. De vrouw van de sinaasappels vertelde dat er behalve enorm veel regenwater ook grote stenen en zelfs hele rotsblokken door de smalle straatjes naar beneden denderden. Het was zeer angstaanjagend.

Om Las Hurdes verder te verkennen reden we naar een ander dal, waar het dorpje El Gasco ligt. Ook hier zijn -zoals in veel dorpen in deze regio- nog veel oude huizen met gestapelde natuurstenen als muren en leisteen op de daken. Typisch Hurdiaanse architectuur. Op de terugweg van een wandeling, was er een herder die met zijn geiten tegelijkertijd met ons richting het dorp liep. Hij bracht alle geiten naar hun eigen stal. Of eigenlijk brachten de geiten zichzelf want ze wisten precies bij welke deur ze moesten zijn. En deze stallen bevonden zich tot onze verbazing in de oude, oorspronkelijke Hurdiaanse huizen. De huizen die je ook ziet in de film uit 1933 van Luis Buñuel. Met het enige verschil dat er toen mensen woonden en nu voornamelijk dieren. Terwijl we het tafereel van de herder met zijn geiten gadesloegen, voelden we ons figuranten in een oude film.

Bij ons vertrek uit Las Hurdes keerden we met bijzondere beelden uit de oude doos terug naar de huidige tijd.